พระเเซกคำ นับเป็นพระพุทธรูปสำคัญองค์หนึ่ง ที่สยามนำมาจากเวียงจันทน์ครั้งศึกเจ้าอนุวงศ์

พระเเซกคำ

 
By Guy Intarasopa

March 14, 2014

พระเเซกคำ

พระเเซกคำ นับเป็นพระพุทธรูปสำคัญองค์หนึ่ง ที่สยามนำมาจากเวียงจันทน์ครั้งศึกเจ้าอนุวงศ์ หลังสยามได้ทำลายนครเวียงจันทน์เเล้ว พระเเซกคำองค์นี้เป็นศิลปะสมัยเชียงเเสน บางท่าน บางตำนานบอกว่าถึงสมัยพระนางจามเทวีนั่นทีเดียว มีบันทึกเกี่ยวกับพระพุทธรูปองค์นี้ว่าได้ปรากฏอยู่ในวิหารวัดวิชุลราช หลวงพระบาง หลังจากที่พระเจ้าโพธิสาละราชได้ส่งคณะทูตไปอัญเชิญพุทธศาสนาลังกาวงศ์มาจากเชียงใหม่ ในสมัยพระเมืองเกษเกล้า ปรากฎว่าพระพุทธรุปองค์นี้ได้หายไปจากเชียงใหม่

เเล้วมาปรากฎว่าพบที่หลวงพระบาง ที่จริงเเล้วพระพุทธรูปองค์นี้พระเมืองเกษเจ้าเจ้านครเชียงใหม่น่าจะพระราชทานให้กับล้านช้าง มากับคณะทูตพระเจ้าโพธิสาละราชก็ได้

หลังจากนั้นพระเจ้าไชยเชษฐาได้อัญเชิญพระเเซกคำ พระเเก้วมรกต มาไว้ที่เวียงจันทน์หลังย้านราชธานีเเล้วด้วย

ในปี 2322 สยามได้ยกกองทัพเข้าตีอาณาจักรล้านช้างทั้ง 3 รวมถึงเวียงจันทน์ด้วย เเละได้นำพระเเก้วมรกต พระบาง เเละพระพุททธรูปสำคัญอีกหลายองค์มากรุงเทพด้วย ซึ่งไม่ปรากฎว่ามีพระเเซกคำ ซึ่งสามารถรอดพ้นจากสายตากองทัพสยามได้

จนกระทั่งในปี 2371 สมัยรัชกาลที่3 สยามยกทัพใหญ่ไปปราบเจ้าอนุวงศ์ เเละได้เผาเวียงจันทน์จนราบคาบ จึงได้นำพระเเซกคำเเละพระพุทธรูปสำคัญอีกจำนวนหนึ่งมายังสยาม

รัชกาลที่3 ทรงโปรดให้อัญเชิญพระเเซกคำประดิษฐานไว้ที่วัดคฤหบดี ที่พระยาราชมนตรี(ภู่) ขุนนางฝ่ายคลังคู่พระทัยของรัชกาลที่3 เป็นผู้สร้าง จวบจนทุกวันนี้

พระเเซกคำนี้เป็นพระพุทธรุปทองคำ ขัดสมาธิ ขนาดย่อม เเต่มีพุทธลักษณะงดงามมาก มีโอกาสลองเเวะไปสักการะนะครับที่วัดคฤหบดี อยู่ตรงข้ามกับธนาคารเเห่งประเทศไทย สะพานพระราม 8.

--

พระแทรกคำ ประดิษฐานอยู่ ณ วัดคฤหบดี กรุงเทพ ฯ

พระแทรกคำ หรือ แซกคำ

ศิลปะล้านนา สร้างในปีใด ไม่ปรากฏหลักฐานแน่ชัด

ตำนานที่กล่าวไว้ ก็มีสองกระแส:
 
ตำนานหนึ่งกล่าวว่า พระแทรกคำ หายไปจากหอพระเมืองเชียงใหม่ พระเมืองเกษเกล้า พระเจ้านครเชียงใหม่ จึงส่งคนออกติดตาม สืบเสาะหา
จึงไปพบพระแทรกคำประดิษฐานอยู่ร่วมแท่นกับพระบาง ที่พระวิหาร วัดวิชุล เมืองหลวงพระบาง ในรัชกาลพระยาโพธิสาลราช เมืองหลวงพระบาง
เมื่อ พระเมืองเกษเกล้า ทรงทราบเรื่อง ทรงเห็นว่า พระยาโพธิสาลราช เมืองหลวงพระบาง เป็นพุทธมามะกะที่หนักแน่น เพราะทรงโปรดให้ชาวล้านช้างเลิกถือผี หันมานับถือศาสนาพุทธ
และยังให้รื้อหอผีหลวงที่สบดง (ปากห้วยดง) เมืองหลวงพระบาง แล้วสร้างเป็นวัดศรีสวรรค์เทวโลก ขึ้นแทน
พระเมืองเกษเกล้า จึงให้ส่ง พระนางยอดคำทิพย์ หรือ พระนางหอสูง พระราชธิดา มาอภิเษกกับพระยาโพธิสาลราช เพื่อเป็นการเชื่อมสัมพันธไมตรี
และทรงอนุญาตให้เอาพระแทรกคำไว้ที่เมืองหลวงพระบาง

อีกกระแสหนึ่ง กล่าวว่า พระเมืองเกษเกล้า ทรงส่งพระแทรกคำ มาพร้อมกับการอภิเษกระหว่างพระยาโพธิสาลราช และ พระนางหอสูง เพื่อให้พระนางหอสูง พระราชธิดาได้สักการะบูชาที่เมืองหลวงพระบาง

ปัจจุบัน พระแทรกคำ ประดิษฐานอยู่ ณ วัดคฤหบดี กรุงเทพ ฯ
--- 

บุษบกที่ประดิษฐานพระเเซกคำ วัดคฤหบดี

Original Comment from Facebook:

• 

  • Kornkit Disthanพื้นที่ แถวๆ วัดคฤหบดีอยุ่ใกล้กับ วังบางยี่ขัน วังเก่าของพระเจ้าอนุวงศ์ ตอนนี้เหลือกำแพงโบราณส่วนเดียว ข้างสะพานพระราม 8 ล่าสุดท้องที่ดูแลได้แย่มาก
• 

  • Guy Intarasopaถุกต้องเลยครับ

  Kornkit Disthanไม่รู้ว่าทางวัดเปิดให้สักการะหรือเปล่าน่ะสิครับ
• 

  Guy Intarasopa ผม ไปมาหลายครั้ง เปิดให้เข้าชมนะครับ เเต่ดูเหมือนไม่ใคร่มีคนรู้จัก ทั้งที่เป็นพระพุทธรูปสำคัญ ที่เคียงคู่มากับพระเเก้วมรกต เเละดูเหมือนทางวัดก็ไม่ใคร่จะใส่ใจดูเเลเท่าไหร่

------ 

 

วัดคฤหบดี พระอารามหลวง พระอุโบสถวัดคฤหบดีเปิดใทุกวัน เวลา 8.00 น.- 17.00 น. ถนนจรัญสนิทวงศ์ ซอย 44 เขตบางพลัด และซอยอรุณอัมรินทร์ 53 สะพานพระราม 8 ฝั่งธนบุรี

--------------------

พาท่านผู้เฒ่าไปไหว้พระเเทรกคำ หาร่องรอยวังบางยี่ขัน วังที่ประทับเจ้าอนุวงศ์

-----------------------------

 

  Khampoua Naovarangsy กราบอนุโมทนาบุญ สาธุครับ

  Guy Intarasopa ศาลาโรงธรรม รูปลักษณ์คล้ายกับศาลาการเปรียญหลังเล็กๆ ในชุมชนบ้านปูน ซึ่งเป็นชุมชนลาวรอบวังบางยี่ขันเดิม

 

  Khampoua Naovarangsy Our grandmaster has any idea about Tiao (Chao) Anouvong?

 

  Guy Intarasopa พระ เเซกคำ พระพุทธรูปสำคัญของอาณาจักรล้านช้าง หรือพระสิงห์หรือพระพุทธสิหิงค์ของล้านช้างหรือลาว ที่รัชกาลที่3 นำมาจากเวียงจันทน์หลังกองทัพสยามบุกโจมตีเเละเผาเมืองเวียงจันทน์จนราบคาบ ในปี พ.ศ.2371